BBVA Vakfı iş birliğinde düzenlenen Salt Sanatsal Araştırma ve Üretim Destek Programı ile desteklenecek projeler belirlendi. Araştırma ve üretime yönelik bir platform oluşturmak amacıyla başlatılan programın bu yılki değerlendirme süreci, Amanda de la Garza (Yardımcı Sanat Direktörü, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía), Gilermo Zuaznabar (Baş Küratör, Museo de Bellas Artes de Bilbao), Marina Otero Verzier (Mimar-Araştırmacı), Özge Ersoy (Kıdemli Küratör, Asia Art Archive), Laura Poderoso (Yardımcı Direktör, BBVA Vakfı) ve Deniz Ova’nın (Genel Müdür, Salt) yer aldığı Seçici Kurul tarafından yürütüldü.
210 başvurunun değerlendirildiği sürecin ardından Sanatsal Araştırma Fonu kapsamında Güneş Terkol’un Layers of a Migration Story [Bir Göç Hikâyesinin Katmanları]; Üretim Fonu kapsamında ise Onur Gökmen’in Subsoil [Toprakaltı] projesi seçildi. Kurul, seçimlerle ilgili olarak şunları belirtti: “Terkol’un projesi, şiirsel ve belgesel derinliği, araştırma konusuna olan bağlılığı ve incelikli sanatsal yaklaşımıyla öne çıktı. Bilimsel ve çevresel gerçeklikleri inceleyen Gökmen’in projesi ise özenli araştırması ve sanatsal yaklaşımıyla hem güncel hem de anlamlı.”
Güneş Terkol Bir Göçün İzini Sürüyor
Güneş Terkol’un, annesi Elmira Terkol ile birlikte yürüttüğü Layers of a Migration Story, Rusya’dan Çin’e ve en nihayetinde Türkiye’ye uzanan bir göçün izini sürüyor. Yirmi yılı aşkın bir sürece yayılan görüşmeler, arşivler ve buluntu nesneler aracılığıyla geliştirilen araştırma, farklı coğrafyalarda kolektif hatırlama, dayanıklılık ve adaptasyon kavramlarını irdeliyor. Gündelik pratikler ile hafızayı taşıyan nesneler etrafında kurgulanan proje, göç sandıklarını ve barındırdıkları sembolik anlamları merkeze alıyor. Tanıklıklar, aile hikâyeleri ve çeşitli kültürel kaynakları bir araya getirerek kişisel ve toplumsal deneyimlerde saklı tarihleri su yüzüne çıkarmayı amaçlıyor.
Onur Gökmen 1986 Çernobil Faciasının Etkilerini İnceliyor
Onur Gökmen’in Subsoil adlı projesi, Türkiye’nin çevre ve kurum tarihinde büyük ölçüde göz ardı edilmiş bir olayı ele alıyor: 1986 Çernobil faciasının ardından Karadeniz’de yetişen çayda radyoaktif kirliliğin tespit edilmesi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ndeki araştırmaları temel alan proje, bilimsel bulguların devlet kurumları içerisinde nasıl şekillendirildiği, bastırıldığı ya da yok sayıldığını irdeliyor. Arşiv malzemelerinin yanı sıra anlatıların yeniden inşasına odaklanarak radyasyonun doğal ve kurumsal sistemlerdeki dolaşımının izini sürüyor; çevresel zararın halk sağlığını, politikaları ve kolektif hafızayı nasıl etkileyebileceğine vurgu yapıyor.
Program kapsamında her bir sanatçıya 20.000’er Euro’luk destek sağlanacak. Araştırma çıktıları ve program kapsamında üretilen işler 2026’da Salt’ta sergilenecek.
BBVA Grubu bünyesindeki Garanti BBVA tarafından kurulan Salt, sanat, mimarlık, tasarım ile kent, toplum, ekonomi tarihi alanlarının kesişiminde araştırma, sergi, yayın, web projeleri ve kamu programları geliştiren bir kültür kurumudur. BBVA Grubu’nun sosyal sorumluluk girişimi olan BBVA Vakfı ise araştırmaya dayalı sanatsal, kültürel ve bilimsel faaliyetler aracılığıyla bilgi üretimi ve paylaşımını teşvik ederek toplumsal fayda sağlamayı amaçlar.
Güneş Terkol Hakkında
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Resim Bölümü’nden mezun oldu. Yüksek lisansını Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat ve Tasarım Programı’nda tamamladı. Üretimlerinde kumaş, dikiş, ses ve çizim aracılığıyla toplumsal cinsiyet ile ilişkili meseleleri odağına alıyor. Birlikte çalışmanın ve ortak bir amaç doğrultusunda üretimin önemine inanan sanatçı, çeşitli ülkelerde düzenlenen atölye çalışmalarında gündelik gerçeklikler ile hayallerden ilham alan kolektif çalışmalar yürütüyor. 2005’ten bu yana hem bireysel olarak hem de sanatçı kolektifi Ha Za Vu Zu ile ortak çalışmalar yapıyor. Ayrıca 2017’den beri kadın sanatçı kolektifi Alaca Heyheyler’in parçası olan Terkol, GuGuOu topluluğu ile performans projelerini sürdürüyor.
Onur Gökmen Hakkında
Onur Gökmen, heykel, resim, fotoğraf, video ve enstalasyonlarında gerçekliği geçmiş ve geleceğin iç içe geçmesiyle şekillenen bir olgu olarak ele alıyor. Kolektif tarihler, geçmiş olaylar ve mitler aracılığıyla benliğin arkeolojisini haritalandıran üretimlerinde, tarihsel hiyerarşi anlayışımızı besleyen temelleri irdeliyor. Çalışmaları, bugüne dek aralarında Sharjah Bienali, Salt (İstanbul), Museum für Moderne Kunst (Frankfurt), Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía (Madrid), KuLe (Berlin), James Fuentes (New York), Asia Culture Center (Gwangju) ve Delfina Foundation’ın (Londra) bulunduğu çeşitli kurum ve etkinliklerde yer almıştır.
Seçici Kurul Hakkında
Amanda de la Garza, küratör ve sanat tarihçisi. 2024’ten beri Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía’nın (Madrid) Yardımcı Sanat Direktörü’dür. Daha önce Universidad Nacional Autónoma de México’nun Görsel Sanatlar Bölüm Başkanı olarak görev yaptı. 2012-2019 yıllarında Yardımcı Küratör olarak çalıştığı Museo Universitario Arte Contemporáneo’nun direktörlüğünü üstlendi. Lisansını sosyoloji, yüksek lisansını sosyal antropoloji ve küratöryel çalışmalar alanında tamamlayan de la Garza, Meksika, Arjantin, Kolombiya, Şili, İspanya ve ABD’de küratöryel projeler yürüttü. Biennial of the Frontiers’ın Emerging Curators Ödülü’nün yanı sıra Meksika ve farklı ülkelerde araştırma bursları aldı.
Gilermo Zuaznabar, 2023-2024 yıllarında Tasarım ve Mimarlık Küratörü olarak görev yaptığı Museo de Bellas Artes de Bilbao’da Baş Küratör’dür. Güzel sanatlar alanındaki lisans eğitimini 1994’te Universitat de Barcelona’da; lisansüstü çalışmalarını 1996’da Kunstakademie Düsseldorf’ta Gerhard Merz yürütücülüğündeki Resim ve Mimarlık Atölyesi’nde tamamladı. Doktorasını 2003’te Universitat Politècnica de Catalunya (UPC) Barselona Mimarlık Okulu’ndan aldı. Frankfurt’taki Dieter Rams Vakfı’nın İspanya temsilcisi olan Zuaznabar, Barselona’daki Fundació Història del Disseny’nin mütevelli heyeti üyesidir. Daha önce Universitat Rovira i Virgili Mimarlık Fakültesi’nde doçent (2006-2023), Elisava School of Design’da misafir öğretim üyesi (2003-2010) ve UPC Barselona Mimarlık Okulu’nda öğretim üyesi (1998-2005) olarak görev yapmıştır.
Marina Otero Verzier, mimar ve araştırmacı. Columbia University Graduate School of Architecture, Planning and Preservation bünyesinde dijital altyapılar ve iklim felaketi arasındaki kesişimleri araştıran “Data Mourning” çalışma grubunun yürütücüsüdür. 2022’de veri depolamanın geleceğini irdeleyen projesiyle Harvard University Wheelwright Ödülü’ne layık görüldü. Verilerin saklanmasına yönelik alternatif modeller geliştirmek üzere DIPC Supercomputing Center ile ortak çalışmalar yürüttü; Şili’nin ilk Ulusal Veri Merkezleri Planı’na katkıda bulundu. Automated Landscapes (2023), Lithium: States of Exhaustion (2021), A Matter of Data (2021) ve More-than-Human (2020) yayınlarının eş editörlüğünü yaptı. 2020-2023 yıllarında Design Academy Eindhoven’da Sosyal Tasarım Yüksek Lisans Programı’nın başkanlığını; 2015-2022 yıllarında Het Nieuwe Instituut’un araştırma direktörlüğünü üstlendi. Wet Dreams (CentroCentro ve Mayrit Bienali, 2024), Compulsive Desires: On Lithium Extraction and Rebellious Mountains (Galería Municipal do Porto, 2023), Work, Body, Leisure (Venedik Mimarlık Bienali Hollanda Pavyonu, 2018), After Belonging (Oslo Mimarlık Trienali, 2016) sergilerinin küratörlüğünü yaptı. 2023’ten beri Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía Mimarlık Danışma Kurulu’nun üyesidir.
Özge Ersoy, Asia Art Archive’da (Hong Kong) Kıdemli Küratör olarak görev yapmaktadır. Son dönemde eş küratörlüğünü üstlendiği projeler arasında In Our Own Backyard (2025), Countering Time (2024) ile Translations, Expansions (2022) bulunuyor. How to Pin Down Smoke: ruangrupa since 2000 (Afterall Books, 2025), Curating Under Pressure (Routledge, 2020) ve The Constituent Museum (Valiz ve L’Internationale, 2018) gibi çeşitli yayınlara katkıda bulunan Ersoy’un araştırma alanları arasında güncel sanatta arşivleme, koleksiyon ve sergi pratikleri yer alıyor.
Laura Poderoso, BBVA Vakfı Yardımcı Direktörü’dür. Hukuk alanındaki lisans ve yüksek lisans eğitimini Universidad de Deusto’da tamamladı. 2008 yılında BBVA bünyesinde çalışmaya başladıktan sonra 2011’de BBVA Vakfı’na katıldı. Yasal-finansal faaliyetlerin yanı sıra proje yönetimi, kamusal etkinlikler ve kurumsal ilişkiler alanlarında çeşitli görevlerde bulunmuştur.
Deniz Ova, Salt’ta Genel Müdür olarak görev yapmaktadır. 2013-2022 yıllarında İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen İstanbul Tasarım Bienali’nin direktörlüğünü yaptı. Daha önce İKSV’nin yurt dışı projelerinin yönetimini (2007-2010) ve direktörlüğünü (2010-2013) üstlenen Ova, çeşitli Avrupa kentlerindeki festivallerin organizasyonunu gerçekleştirdi. Ayrıca Venedik Bienali Uluslararası Sanat Sergileri Türkiye Pavyonu ile Cité Internationale des Arts Türkiye Misafir Sanatçı Programı’nın koordinatörlüğünü yürüttü; 2016’da Londra Tasarım Bienali’ne Türkiye katılımının yönetimini üstlendi. 2014-2022 yıllarında Venedik Bienali Uluslararası Mimarlık Sergisi Türkiye Pavyonu’nun danışmanlığını yaptı. Universität Stuttgart’ta siyaset bilimi ve dilbilim eğitimi alan Ova, Salzburg Global Seminar ile Stiftung Mercator tarafından düzenlenen “Türkiye-Avrupa Gelecek Forumu”nun katılımcılarındandır. Hâlen Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde sanat ve tasarım kültürü üzerine ders vermektedir
