Yeni Nikola Tesla Müzesi için yapılan anonim tasarım yarışmasının ardından, jüri Sırbistan’daki Bureau Cube Partners ile birlikte çalışan Zaha Hadid Architects (ZHA) ekibinin sunduğu tasarımı seçti. Vizyon sahibi mucit ve mühendis Nikola Tesla, elektrik mühendisliği ve teknolojisine yaptığı çığır açan katkılarla modern dünyayı şekillendirdi. Alternatif akım elektriğini geliştirmesiyle tanınan Tesla’nın yenilikleri arasında Tesla bobininin icadı, kablosuz iletişimdeki erken gelişmeler ve radyo ve radar teknolojisi için temel oluşturan kavramlar da yer alıyor. Tesla’nın 1880’lerden 1900’lerin başına kadar uzanan çalışmaları, enerji, iletişim ve teknolojideki gelişmeleri etkilemeye ve ilham vermeye devam ediyor.
Nikola Tesla’nın Mirası Kutlanıyor
Yeni Nikola Tesla Müzesi, Belgrad’ın tarihi Milano Vapa Kağıt Fabrikasını, şehrin mimari mirasını korurken Tesla’nın mirasını kutlayan ve yerel sakinler ve ziyaretçiler için çeşitli yeni kamusal alanlar yaratan kültürel bir destinasyona dönüştürüyor. Belgradlı sanayici Milan Vapa tarafından inşa edilen ve 1924’te ülkenin ilk modern fabrikası olarak açılan kağıt fabrikası, hizmet dışı bırakılıp yaklaşık on yıl önce terk edilene kadar bir yük şirketinin depolama tesisi olarak kullanıldı. Bina, kültürel önemi nedeniyle Belgrad Kültür Anıtlarını Koruma Enstitüsü tarafından korundu. Nikola Tesla Müzesi olarak yenilenmesi Belgrad Waterfront tarafından finanse edildi.
1920’lerden kalma yapının uyarlanabilir yeniden kullanımı, endüstriyel mirasını korurken, şehrin erişimini iyileştiren önde gelen bir kültürel mekan olarak iç ve dış mekanlarını yükseltecektir. Müzenin tasarımı, Tesla’nın manyetik alanlar ve kablosuz enerji transferi konusundaki araştırmalarından yararlanmaktadır. Manyetik kuvvetler ve birbirine bağlılık kavramlarından ilham alan tasarım, sitenin baskın özelliği olan eski fabrika bacasından yayılan dinamik eliptik eğrileri içermektedir.
Üç Katlı Merkezi Atriyum
Fabrikanın batı cephesindeki yeni dairesel açıklık, ziyaretçileri 13.400 metrekarelik müzenin kalbindeki tarihi bacanın demirlediği üç katlı merkezi atriyuma götüren halka açık giriş olacak. Binanın müze olarak devam eden yaşamında sirkülasyonu ve işlevselliği artırmak için, eski fabrikanın iç mekanını bölen duvarların içine elipsoidal kesitli açıklıklar oyulacak. Bu açıklıklar, batı girişinden, atriyumdan ve müzenin doğu ucundaki Tesla anıtında sonlanan genişletilmiş bir perspektif yaratan bir dizi üç boyutlu küresel boşluğu tanımlar.
Müzenin birinci kat galerileri tarihi eserler, etkileşimli gösterimler ve sürükleyici sunumlar içerirken, geçici galeriler sürekli değişen bir sergi ve etkinlik programına ev sahipliği yaparak geri dönen ziyaretçiler için yeni bir deneyim sağlayacak. 12 milyon voltluk bir transformatöre sahip olan sürükleyici Tesla Elektronik Transformatör Galerisi hayal gücünü yakalayacak ve Tesla’nın öncü ruhunu sergileyecek. Müzenin ziyaretçi olanakları arasında ayrıca bir kafe, çok amaçlı bir salon ve Sava Nehri’nin panoramik manzaralarını sunan bir çatı restoranı bulunuyor.
Binanın dışında, Nikola Tesla Meydanı şehir için yeni bir kamusal alan görevi görecek. Tesla’nın elektromanyetik alan kavramlarından ilham alan meydanın akan yolları, bahçeleri ve meydanları erişilebilirliği artıracak ve Belgrade Waterfront’un yanı sıra şehrin ulaşım ağıyla da bağlantı kuracak. Yenilenebilir ve jeotermal enerji kullanımının yanı sıra pasif tasarımla ekolojik etkiyi en aza indiren kağıt fabrikasının restorasyonunda, tarihi cepheleri, tonozlu tavanları ve duvar işçiliği korunurken, yapısı da şehrin en önemli kültürel merkezlerinden biri olarak hizmet verecek şekilde güncelleniyor.
