Türkiye Konulu Tablolar Sotheby's Oryantalist Eserler Müzayedesi'nde

Sotheby’s, 21 Nisan 2015 tarihinde Londra’da Oryantalist Eserler Müzayedesi düzenliyor. Müzayedede içinde Fausto Zonaro ve Jean-Baptiste Vanmour’un yapıtlarının da bulunduğu önemli Avrupalı ressamların Türkiye konulu eserlerinden oluşan bir seçki yer alıyor. Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye yüzyıllar boyunca Batılı sanatçıları cezbetmiştir. On sekizinci yüzyıldan itibaren Batılı elçiliklerde ve Osmanlı Sarayı’na diplomatik amaçlarla giden elçilik heyetlerinde görev alan ressamlar yerel manzaraların, kıyafetlerin, diplomatik kabul törenlerinin resimlerini yapmışlar, bu resimlerle Batı sanatında tamamen yeni bir tür olan Oryantalizm’in doğmasına aracı olmuşlardır.

Sotheby’s Oryantalist Tablolar Bölümü Başkanı Claude Piening, konuyla ilgili şunları söylüyor: “On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda, günümüz Türkiyesi, Yakın Doğu, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Uzak Doğu’daki İran ve Hindistan’a uzanan toprakları içine alan geniş coğrafyayı tanımlamak için kullanılan bir terim olan Doğu (Orient), yüzyıllar boyunca cazibesiyle Batılı sanatçıların hayal güçlerine hükmetmiştir. Bu eserler günümüzde de güçlü cazibelerini korumaktadır. Çölün çorak yabanıllığı olsun, İstanbul ya da Kahire’nin mimari harikaları ya da bu bölgelerin giysileri ve kültürleri olsun, bu yeni keşfedilen yerlerin görülmeye değer zenginlikleri, Batılı ressamları, özellikle Fransızları, İngilizleri, İtalyanları, Avusturyalıları ve Amerikalıları Doğu’ya çekmiş ve onların üzerinde ülkelerine döndükten sonra uzun süre devam eden etkiler bırakmıştır.”

Sotheby’s İstanbul Ofisi Direktörü Oya Delahaye‘in konuyla ilgili görüşleri ise şöyle: “Bu türe karşı Batı’daki geleneksel alıcılar arasında her zaman istikrarlı bir ilgi olmuştur; Türk, İslam ve Arap dünyasındaki alıcıların ilgisinde ise son otuz yılda çok büyük bir artış gördük. Bugün bölge ülkelerindeki özel koleksiyoncular ve kurumlar, Oryantalist sanatın en iyi örneklerine sahip olmak amacıyla hem müzayedelerde hem özel satışlarda en yüksek teklifleri veriyorlar, demek ki bu seçkin tür artık çok iyi bir şekilde anlaşılır hale geldi.”

MÜZAYEDEDE ÖNE ÇIKAN ESERLER

Fausto Zonaro
İtalyan, 1854 -1929
Bayram (The Celebration)
tuval üzerine yağlıboya
Değer aralığı: £350,000-450,000

Yaklaşık 1899’da Fausto Zonaro tarafından yapılan ve Bayram adını taşıyan bu tablo heyecan verici bir yeniden keşiftir, daha önce müzayedeye hiç girmemiştir. Bu tablo, Zonaro’nun yaptığı bayram kutlaması konulu iki büyük boyutlu tablonun daha küçük olanıdır. Diğer tablo özel bir koleksiyonda bulunmaktadır. Her iki eser, saray ressamı Zonaro’nun eşi Elise’nin II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesinin ardından ailenin 1910’da İtalya’ya gidişinden kısa bir süre önce çektiği, sanatçının İstanbul’daki atölyesini gösteren fotoğraflarda duvara asılı olarak görülmektedir. Bu tabloda eski adı Tatavla olan İstanbul’un Kurtuluş semtinde Şeker Bayramı kutlamaları konu edilmiştir. Geleneksel giysileri içinde adamlar onlara eşlik eden müzisyenlerle kendilerini izlemeye gelenlerin arasında müziğin eğlenceli ritmine ayak uydurarak dans etmektedir.

Zonaro hatıralarında Bayram kutlamalarının kendisini ne denli etkilediğini canlı bir biçimde anlatır. Sanatçı bu resimde kendini kompozisyonun sağında fötr şapkalı olarak resmetmiştir. İstanbul’da yaşayan farklı milletlerden halkların çeşitliliği ve onların şölenleri, Zonaro’ya bizzat tanığı olduğu ve resmine aktardığı devingen, nefes kesici bir dizi seyirlik sunmuştur. Zonaro İstanbul’dan ayrıldıktan sonra İtalyan Riviera’sında bulunan San Remo şehrine yerleşmiş ve yaşamının geri kalan kısmını orada geçirmiştir. Bu eser şimdikilil sahibinin büyükbabası tarafından sanatçı San Remo’dayken alınmıştır. Eserin satışa çıkışı Floransa’da Medici-Riccardi Sarayı’nda Nisan-Haziran 2015 tarihleri arasında düzenlenecek olan kapsamlı Zonaro retrospektifi ile aynı zamana rastlamaktadır.

Hubert Sattler
Alman, 1817-1904
Bayezit Yangın Kulesi’nden İstanbul
tuval üzerine yağlıboya
Değer aralığı:£150,000-200,000

Yaklaşık 1840-50 yıllarında yapılmış olan bu geniş panorama, Fatih Sultan Mehmet’in oturduğu Eski Saray arazisi üzerine 1828’de yaptırılan yangın gözlem kulesi Bayezit Kulesi’nden şehrin güney doğusundaki Sultanahmet semtini göstermektedir. Bu mermer kule, Yeniçeri ordusunu kaldırarak yerine Asakir-iMansure-i Muhammediye ordusunu kuran Sultan II. Mahmut (1808-1839) tarafından inşa ettirilmiştir. Ön planda yeni kurulan ordunun talimi görülmektedir. Arka planda Aya Sofya ve Sultan Ahmet Camii, ön planda soldan sağa doğru Mahmut Paşa Camii, Nuruosmaniye Camii ve Beyazit Camii yer almaktadır.